- uyuma, acıkma vs. gbi doğuştan getirilen refleksif davranışlar dışında kalan bir çok davranışın öğrenmeler yoluyla kazanıldığını varsayarsak - kişinin hayatı boyunca sergilediği bazı davranışların - girişimlerin olumsuz sonuçlanması durumunda ortaya çıkan , çeşitli zorlanmalar ve yenilgiler ile iyice pekişen duygu ve his yokluğudur "öğrenilmiş çaresizlik"
kişinin umudunu tamamen kaybetmesi , mücadeleden kaçınması , içinde bulunduğu olumsuz durumdan kurtulmak için çaba sarfetmemesidir. çünkü kişi daha önce benzer durumlarda elinden geleni yapmış ancak bir sonuç elde edememiştir. tekrar denese yine başarısız olacaktır , kendine göre. sonuçta kendini yenik, mutsuz ve çaresiz hissedip hayatı "arabesk şarkı " tadında yaşamaya devam eder.
- kızlar bana niye baksın bilader...
- oğlum bu dersten sittin sene geçemem ben...
- şikayetçi olsak ne değişecek , 2 ay yatacak sonra tekrar başımıza bela olacak...
- kardeş aman, sermayeyi kediye yüklemeyelim gene, gel vazgeçelim...
- abi bize çıkmaz *...
- gökten hülya avşar yağsa benim başıma aydemir akbaş düşer...
- batsın ulan bu dünya... vs.
gibi cümleler öğrenilmiş çaresizliğin yansımalarıdır.
bu konuyla ilgili derin araştırma yapmış mümin sekman bu durumdan kurtulmayı öğrenmek adına güzel bir hikayeye yer vermiştir kitabında.
---yaşlı adam hapisteki oğluna mektup yazar:''patates,ekmek için tarlanın kazılması gerekiyor.yaşlı ve hastayım yapamıyorum.yanımda olsaydın ne iyi olurdu.''
---oğlu mektubu okur ama hapistedir.bu 'gerçek çaresizlik durumunda yapılacak bir şey yok gibi gözükmektedir.
---neyseki,genç adam bizim gibi düşünmez.hemen babasına cevap yazar:''baba sakın tarlayı kazma,cesetleri oraya gömdüm!''polis mahkumun mektubunu okuyunca hemen harekete geçer,cesetleri bulmak için tüm tarlayı kazar ama cesetleri bulamaz!
---bir kaç gün sonra yaşlı adam oğlundan bir mektup daha alır:''baba,bu şartlarda elimden gelenin en iyisini yaptım!''