cumhurbaşkanı veya meclisin 1/5 çoğunluğu başvurabilir.
yasalar yürürlüğe girdikten sonra anayasaya aykırı olduğu iddiasını araştırır.
sayın sezer in devamlı başvurmaya mecbur kaldığı yüksek yargı organı.
cumhuriyetimiz in garantisi olan kurumlardan biri.
herhangi bir mahkemenin herhangi bir hakiminin kanundaki usülsüzlük veya uygunsuzluk için başvurabileceği mahkemedir. zira zinanın kadınlara cezai eylem doğuran bir suç olup, erkeklere cezai işlem uygulanmamasını öngören bir kanun maddesinin eşitlik ilkesine aykırı olarak anayasa mahkemesine gönderilip hükümden iptali ile düşürüldüğü en iyi örnek olarak gösterilebilir.
ayrıca içtüzük, kanun hükmünde kararname, yönetmelik vs. gibi normlar akdine maddi olarak (yani içerik) bakabilirken, normlar hiyerarşisinin en üst yerinde yer alan anayasa değişikliklerine şekli (çıkarılış şekli) olarak bakabilen, ancak en son cumhurbaşkanlığı seçiminde görüldüğü gibi durumlarda içeriği de inceleyebileceği hükmüne varmış, cumhuriyetin temel niteliklerine zarar getirecek her durumda ben içeriğide bakarım buna kimse engel olamaz diyebilmiş bir mahkemedir. ayrıca siyasilerin görevleri esnasında yaptığı usülsüzlüklere ve cumhurbaşkan'ının görev esnasında yaptığı vatana hıyanet suçunu teşkil edecek hareketlerin yargılanmasına yüce divan sıfatıyla bakar.
anayasa mahkemesi, siyasi bir mahkemedir. buradan anlaşılan siyasi teşebbüsleri denetleyendir... ayrıca aynı hükümden atatürk ilke ve inkilaplarına tamıtamına paralel gitme şekliyle kendi siyasi duruşuda vardır denilebilir.
kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin anayasaya aykırı olup olmadığını denetler. 150. maddesinde iptal davası düzenlenmiştir. esas bakımdan anayasaya aykırılığı nedeniyle iptal davası açılabilir. 2 çeşit iptal davası vardır.
1. doğrudan doğruda iptal davası: 150. maddede düzenlenmiş olan bu hak cumhurbaşkanına,iktidara ve ana muhalef partisine, meclis grupları ile tbmm üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki üyelere aittir. Çok nadir açılan bir iptal davası türüdür ta ki muhalefe chp gibi bi parti gelene kadar.iktidarda birden fazla parti varsa en fazla üyeye sahip olan parti iptal davası açar.dava açma süresi iptali istenen kanun ya da khk'ların resmi gazetede yayımlanmasından başlayarak 60 gündür.
2. dolaylı iptal davası: anayasaya aykılığının diğer mahkemelerde ileri sürülmesi demektir. anayasaya aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanaatine varırsa davayı anayasa mahkemesinin vereceği karara kadar bekletir mahkeme. konu anayasa mahkemesine sunulur ve anayasa mahkemesi kendisine gelmesinden 5 ay sonra kararını verir ve açıklar. bu süre dolduktan sonra bir ses yoksa asıl davaya bakmakta olan mahkeme davayı yürürlükteki kanun hükümlerine göre çözümler.
karar verdikten 30 gün sonra kesinleşir ve kesinleştikten sonra geçmişe yürütümez.işin esasına göre verdiği red kararının resmi gazetede yayımlanmasından sonra 10 yıl geçmedikçe aynı kanun hükmü anayasaya aykırılığı iddiası ile tekrar başvuru da bulunulamaz.
yükleniyor...
