bektaşilik nasıl yayıldı 
bu başlık toplam 203 kez okunmuş.
 
olmaz olsun
  1. nasıl yayıldı? [değiştir]hacı bektaş velinin düşünce ve öğretisinin yayılması, ölümünden çok daha sonra, 14.yüzyıl başlarında kurulan tarikatının, 16.yüzyıl başlarında etkinlik kazanması ile olmuştur. hacı bektaş veli, hakkında anlatılan söylencelerle, tarihsel gerçekliklerden kopuk olarak yaşatılmıştır. kendi döneminde tanınmaktadır ve mevlana, baba ilyas, ahi evrenle çağdaştır. kaynaklar bu dönemin ünlülerinin ilişkilerini mistik bir dille anlatırlar. döneme ait bilgiler aktaran aşıkpaşazade, eflâki, elvan Çelebi, vasiti gibi yazarlar, hacı bektaş?a ait bilgilere yer vermişlerdir. Ölümünden sonraki yıllarda, hakkında vilayetname düzenlenir. adına tarikat kurulur. mevlevi inançlı eflâkinin, hacı bektaş veli?yi kendi tarikat önderleriyle kıyaslayarak, küçük düşürücü öyküler anlatması, dönemin mezhep ve tarikat bağnazlığından kaynaklanmaktadır. alevi-bektaşilikle ilgili belge ve kaynakların yokedildiği de, tarihsel bir gerçektir. bu durum da, hacı bektaş veliye ilişkin, sağlıklı bilgilere ulaşmamıza engel olmuştur.

    hoca ahmet yesevi tarafından yetiştirilip anadolu?ya gönderildiği iddialarına karşılık, yaşadıkları dönem göz önünde bulundurulduğunda, 1166?da ölen ahmet yesevi ile 1209-1271    de yaşayan hacı bektaş velinin aynı zaman diliminde yaşamadıkları açıktır. yaygın olan kanaate göre, lokman perendenin himayesinde ve yesevilik öğretisinin etkin olduğu bir ortamda yetişmiştir.


    aşıkpaşazadeye göre [değiştir]tarihçi Âşıkpaşazâdenin (Ölümü:1481) 1478de yazdığı vekayinâmesinden, hacı bektaş velinin kardeşi menteş ile horasandan gelerek, 1240 yılındaki babai ayaklanmasının öncüsü baba ilyasın yanında yerlerini aldıklarını öğreniyoruz. hacı bektaş?ın anadolu?ya gelmesini beyan edeyim? diye başlayan Âşıkpaşazâdenin anlatımı şöyle: bu hacı bektaş horasan?dan kalktı. bir kardeşi vardı, menteş derlerdi. birlikte kalktılar. anadoluya gelmeye heves ettiler.. o zamanda baba ilyas gelmiş, anadolu?da oturur olmuştu. meğer onu görmek isteğiyle gelmişler. onun dahi hikayesi çoktur. hacı bektaş kardeşiyle sivas?a, sivas?tan baba ilyas?a geldiler. oradan kırşehir?e, kırşehir?den kayseriye geldiler.. hacı bektaş kardeşini kayseri?den gönderdi. vardı sivas?a çıktı. oraya varınca eceli yetişti onu şehit ettiler. baba ilyasın örgütlediği, baba ishakın yönettiği 1240daki babai ayaklanmasında sivasda öldüğü anlaşılan menteş ile kardeşi hacı bektaş velinin yollarının, ayaklanmadan önce ayrıldığı; hacı bektaş velinin babailerin kırımı ile sonuçlanan, malya ovasındaki savaşa katılmadığı ve sulucakarahöyüke (hacıbektaşa) geldiği anlaşılmaktadır.


    vilayetnamede [değiştir]vilayetnamede, hacı bektaş velinin osman gaziye kılıç kuşatıp elif tac giydirdiği yazılı ise de, aşıkpaşazade bu konuda açık ve kesin bir bilgi vererek, hacı bektaş veli?nin osmanlı hanedanından kimse ile görüşmediğini açıkca ifade etmektedir. aşıkpaşazade, eflâkî ve elvan Çelebinin anlatımları ile hacı bektaş veli türbesinden gelen ve ankara kütüphanesinde korunan, ciritli derviş ali (resmî ali baba) tarafından 1176 (1765)da kopya edilmiş vilayetnamede, hacı bektaş velinin 606 (1209/1210)da doğduğu, 63 yıl yaşayarak 669 (1270/1271)de öldüğüne dair verilen bilgi örtüşmektedir. 1281de, 23 yaşındayken kayı boyunun yönetimini üstlenen osman gaziye, hacı bektaş velinin kılıç kuşatıp elif tac giydirmesinin, hacı bektaş veli ile ilişkilendirilen yeniçeri ocağının kurulmasından sonra, vilayetnameye eklenmiş olabileceğini düşündürtmektedir
    alıntıdır.
    (falconman, 22.06.2007 00:16)
del.icio.us a ekletechnorati ye ekleyinFurl a ekleSpurl e kaydet!Wong e kaydet!Yahoo ya kaydet!Google a kaydet!Facebook a kaydet!Asansör?