zeki demirkubuz un masumiyet filminde ki o bilindik sekansdan yola cıkark cekilmis film. 2006 antalya altın portakal film festivalinden odulle donmustur, ama masumiyetin yanına yaklasamayan basarıda bir filmdir bence.
her zeki demirkubuz filmindeki arabesk damar kader filminde de vardir. minimum diyalog maximum histeri zeki`nin sinema guzergahidir. oyle stilize kamera acisi yoktur * ama sana bir kader denklemi sunar ne cozmeni ister ne de cozmemeni. ulan cozerim ben bunu dersin, sonrasinda da kufrederek denklemden etkisiz eleman olarak cikarsin.
mükemmel bir film. "herkesin inadığı bir şey vardır bu .mına kodumun dünyasında, benimki de sensin lan" diye bir replik vardı.. filmi izlediğim akşam yavukluyla mevzu çıkardım sırf bu lafı etmek için. evet, allah belamı versin.
insanlar ayın hangi tarih ve saatte tutulacağını bilirler, ama bu bilgi, insanların ay tutulmasına sebeb oldukları manasına gelmez. ay kendi kuralları ve tabi olduğu disiplin gereğince tutulur ama, biz bunu önceden biliriz. kader de aynı biçimdedir. insanın kaderi kendi davranışlarına bağlıdır. ne var ki, bu allah katında önceden bilinir. alın yazısı denen şey de budur.
kader yapılanların önceden belirlenmiş olduğu ve hayatın bu senaryoya göre ilerlediği inancıdır. ay tutulmasının zamanını bilmek ancak onu kendi yapmış olmamak tan yola çıkarak tanrının insanın ne yaptığını bilmesi ancak ayarlamamış olmasına bağlamak* gayet yanlıştır.
düşününüz ki tanrı sizi yarattı ve size özgür bir irade verdi. ancak bu irade ne kadar özgürdür? çünkü bir tanrı kendi yarattığı bir iradenin engeller karşısında ne tepki vereceğini de belirlemiş olmak zorundadır. bu durumda nasıl olurda kendi yarattığı iradenin insana yaptırdığı işler doğrultusunda o irade sahibine ceza verebilir? ne derece mantıklıdır soruları insanın kafasını kurcalar ve sonuç kaderin bir yalandan ibaret olduğudur. ***
allah teâlâ'nın elbette yaratılmış her şeyi kuşatan iradesi ve kudreti vardır ve her şeyi yalnızca o yaratır. ancak o'nun adalet sıfatı da vardır, kendisine zulmü kendisi haram kılmıştır. adalet ve zulmün allah için anlamı, bizim anlamayacağımız, bilemeyeceğimiz bir anlam değildir; kitabında adalet ve zulümden söz etmiş, kullarına bu kavramları açıklamış, kendisinin de bu kavramlar çerçevesinde adil olduğunu, zalim olmadığını bildirmiştir. eğer allah bir yandan kulların ne yapacaklarını, onların iradeleri dışında belirleyip bir tarafa yazsa, onları bu fiillere mecbur kılsa, öte yandan da "niçin şunu yaptın, bunu yapmadın" dese, bazı yapma ve yapmamalara ceza verseydi adil olmazdı. işte kaza, kader, kulun irade hürriyeti, fiili konuları konuşulurken, düşünülürken mutlaka yukarıda ortaya koyduğumuz esas çerçevesinde düşünülmelidir.
Özetle kulun da kendine mahsus bir küllî bir de cüz'î iradesi vardır. küllî irade, fiile uygulanmadan var olan ve bütün seçenekleri kapsayan (yapmaya da yapmamaya da karar vermeyi sağlayan) iradedir. cüzî irade ise bunun bir seçeneği için kullanılan (yapma veya yapmamayı seçen) iradedir. insanlar sorumlu tutulacakları fiilleri yapıp yapmamakta hürdür, bu sebeple de yapınca veya yapmayınca sorumlu olurlar. allah her şeyi, zaman ve mekan engeli olmadan bildiği için, zamanı gelince kulun, serbest iradesi ile neyi seçeceğini de bilmekte ve onu yazdırmaktadır. eskilerin deyişi ile "ilim maluma tabidir"; olan, allah öyle bildiği ve yazdığı için değil, bilgi, öyle olacağı içindir; serbest seçim ve irade ile öyle yapılacağı için öyle bilinmiştir. hidayet ve dalalet, doğru veya eğri yolda olmak, bunlara yöneltmek de öyledir; allah kulunu, onun isteği dışında saptırıp da sonra "niçin saptın" diye sormaz. kul doğru yolu seçerse allah da onu murad eder, eğri yolu seçerse allah da onu -kulun ek bir irade ve fiili bulunmadan- engellemez. kullar hidayet ve dalalet konusunda allah'a dua ederler; mesela işte bu fiil (dua), kendi iradeleriyle yanlış yola girmek isteyenlerin allah tarafından engellenmesi için bir ek fiil, ek irade sayılabilir.
kaza, kader, kulun iradesi, kudreti, fiili, sorumluluğu konularında benim anlayış ve inancım özetle bundan ibarettir; hem ilgili nasları hem de islam tarihi boyunca bu konuda ortaya çıkmış görüşleri, açıklamaları gözden geçirdikten sonra bu sonuca varmış bulunuyorum.
kimi insanların yaşamlarını endekslediği ve karşılaştıkları her kötü olayı sineye çekerler iken sığındıkları ama kimi insanların ise, olmadığını savunarak hayatlarının dümenini kendilerinin kontrol ettiğini haykırışlar eşliğinde ortaya koyup da reddettiği, görülemeyen ama birçok insan için inanılan bilinmezlik.
yükleniyor...
