bir dönem 'aman iü sözlük olsun' diye uğraştığını hatırladığım, iusözlük açılınca ortalardan * kaybolan, kendisine 'sizin gibi gençleri sözlükte görmek isteriz biz' dediğim ilginç insan.
Franz Kafka `nin, okuyan bir cok kisinin kendi hayatindan cok sey bulacagina ve okuduktan sonra hayata bakisinin degisecegine inandigim muhtesem bir eser.
(°bkz: donusum)
orijinal adi die verwandlung olan franz kafka nin kitabindaki asil karakter;
(spoiler: spoiler)
kisaca baskalasim gecirdigi icin etraftan soyutlanan bir insanin, daha sonra ise bir metafor olarak bocegin anlatildigi kitaptaki kisi...
(spoiler: spoiler)
kafka bu eserinde dönemin yabancılaşma sorununa parmak basmıştır.kitapta ilginç olan gregorun böceğe dönüşmesi değil,ailesinin ona karşı kayıtsız kalmasıdır.ona en çok ilgiyi gösteren kız kardeşidir.bazı eleştirilere göre kafka bu eserinde gregor samsa ve kızkardeşi arasında ensest bir ilişki olduğunu ima etmektedir.samsanın cinsel anlamda edilgen bir adam olduğunu da odasındaki kadın resminin hayatındaki neredeyse tek renklilik olduğuna dikkat çekerek göstermiştir kafka.aynı eleştirilere göre gregorun sürekli arayıp ama bir türlü bulamadığı o "besin" hayatını kendi elinde tutabilme özgürlüğüdür.odası onun mabedidir.odasının şeklinin değiştirilmesinden de hiç hoşlanmaz.ailesinden gelen tek sıcaklık kızkardeşindendir.kızkardeşi de gregor tarafından çok destek görmüş,hep gitmek istediği müzik okuluna gitmesi için gregor ona gaz vermiştir.hikayenin sonundaki kendini feda edişi de kız kardeşi içindir bir bakıma...kafka yabancılaşma konusunu en iyi ele alan yazarlardan biri olduğunu bu eseriyle kanıtlamıştır.bu kitabı okuduktan sonra böcek öldürebilecek biri olduğunu sanmıyorum...
franz kafakanın okunduğu zaman insanda derinizler bırakan üzerinde bir hafta düşünmenizi sağlayacak kafa yapıcı kitaptır. eserde gregor sampsa üzerinden düzenin tüm çelişkilerini daha doğrusu hayatın tüm çelişkileri o kadar derin bir anlatımla görüp şaşırmamka elde değil, aslında değişen gregor sampsa nın böceğe dönüşmesiyle onun bu durmuna yabancılaşan aile üyelerinini değişimidir.franz kafkanın bu kitabını tiyatro uyarlamaya çalışıp çalışmamın çeşitli sebeplerle yarım kadığı kitabın adıdır ayrıca.
kamuran şipal`ın çevirisiyle cem yayınevinden çıkan eseri en iyisidir.
yabancılaşma durumunun da ötesinde/ yaban* bir dünyanın iç ilişkilerini alegori yoluyla sorgular. bu ilişkiler iş, aşk, aile ilişkileridir. total olarak bir insanın hayatında bulunmaması imkansız olan sığ duygulardır bunlar. kafka, insanın varoluş sürecini sorgularken, alışıldık olana yabancılaşmasıyla bu süreci aktarır.
gregor'un tüm sorumluluklarından kaçma çabasının somut bir tezahürüdür onun böceğe dönüşmesi aslında. aslında o ne böceğe dönüşebilmiş ne de insan kalabilmiştir.
böceğin daha öykünün başında karşımıza çıkması, bu sığınmanın bir bağımsızlaşmayı getirmediğini söylüyor bize; ve tuhaf bir döngüsel hareketle, öyküde okuduğumuz durumların sonucu gibi görünen böcekleşme, aynı zamanda öykünün başlangıç noktasında karşımıza çıkınca, kendi çözümünü inkar ediyor. böcek-gregor hala önceki gibi sorumluluklarını taşımak zorunda. yaşantısı benliğine yapışmış; yeni biçimine aldırmadan "sen bir insansın" diyor ona. ama bu insan pazarlama pratiği ile sınırlı, her türlü insani ilişkiden kopuk, hayatın anlamını ödenecek borca endekslemiş bir "insan".
onun özgürlük, bağımsızlık tasarımı belli bir durumu arkada bırakmaktan ibarettir sadece. firmaya borcunu ödeyip bağımsızlaştıktan sonra ne yapacaktır? bunu tasavvur etmemiştir kendi içinde. işte o ödemeyi yaptığı anda özgürleşecek midir? kısacası grift bir kahraman o. tamamen çözülmesi imkansız bir metamorfoz hali. zira o ne tam insan ne de tam böcek.
"gregor samsa bir sabah uyandığında kendini dev bir böceğe dönüşmüş olarak buldu."
cümlesiyle başlayan olağanüstü bir kafka başyapıtının kahramanıdır. ** eserin ismi için değişim mi dönüşüm mü diye tartışmalar vardır. her ikisi de kullanılmaktadır.
gregor samsa baskılardan, sorunluklardan bunalan bir adamdır ve bir gün böcek olur. burası önemli; ne yazık ki ilk derdi işe gidememektir.
günümüz çılgın entelleri, kendilerini gregor diye adlandırırlar. kitabı her okuyan a bu ben lan der. ama yok öyle yemez. adam koş özdeşim kur hadi hadi diye yazmamıştır. çoğu zaman özdeşim kurmak anlatılanlardan uzaklaştırır insanı. 5 metre öteden bakılası, incelenesi başyapıt.
edit:imla
"gregor samsa bir sabah uyandığında kendini devcileyin bir böceğe dönüşmüş buldu."
kamuran şipal'in kafka çevirilerinde sıkça rastladığımız bu anlatım tekniği ve kelimelerdeki kırdırma harika ötesidir.
(°bkz: kamuran şipal)
yükleniyor...
