linus torvalds adında finlandiya'lı bir bilgisayar mühendisinin 1991 yılında helsinki üniversitesi'nde bir öğrenci iken intel'in yeni işlemcisi 80386nın korumalı mod mimarisini denemek üzere geliştirmeye başladığı bir işletim sistemi çekirdeği dir . ınternet'te yaptığı duyuru sonucunda tüm dünyadan birçok programcının da desteği ile hızla gelişmiş ve halen aynı destek ile gelişmekte olan açık kaynak kodlu, özgür bir yazılımdır. hızlı bir sürecin sonunda linus'un geliştirdiği çekirdek, gnu hareketinin bir meyvesi ve aynı zamanda taşıyıcısı haline gelmiştir. gnu için yazılmış özgür yazılımlar çok kısa süre içerisinde linux çekirdeği ile uyumlu çalışabilecek hale getirilmiş ve ortaya güçlü, esnek ve açık kaynak kodlu bir işletim sistemi çıkmıştır. gnu/linux olarak anılması gereken işletim sistemi zaman içerisinde telaffuz kolaylıklarından ötürü linux olarak anılmaya başlanmıştır.
şu anda gnu yazılımlarını ve diğer özgür yazılımları bir araya getiren ve tüm bunları bir linux çekirdeği ile beraber toplu, derlenmiş ve kurulumu çok kolay bir işletim sistemi olarak piyasaya süren irili ufaklı birçok çalışma mevcuttur. ubuntu, debian, suse, pardus, fedora, gentoo, mandriva, turkix, gelecek linux, armador os 2006, red hat, slackware bunlardan çok bilinen birkaçıdır. her biri, normal bir bilgisayar kullanıcısının biraz dikkat ederek bilgisayarına kurabileceği ve neredeyse hiç yabancılık çekmeden kullanabileceği kadar rahat bir kurulum arayüzüne sahip bir şekilde dağıtılmaktadır. bu dağıtımlar, bilgisayar mühendislikleri yazılım arşivlerinden ya da sadece dağıtım işini üstlenmiş internet sitelerinden edinilebilmektedir. ülkemizde linux çalışmaları devlet destekli pardus, özel sektör destekli gelecek linux ve armador os 2006, öğrenci destekli turkuaz turkix truva gibi projelerle ulusal bilişim pazarında kendine yer edinmektedir.
şu anda nerede ise tüm üniversite bilgi işlem merkezlerinin yanı sıra, google, nasa, ibm, hp, boeing, hsbc, citybank, sonyericsson, nokia, siemens, samsung, general motors, hyundai, oracle, etoys, tübitak,troll tech.novell gibi çok büyük kuruluşlar linux kullanmakta ve bir şekilde özgür yazılımlara destek olmaktadırlar.
geliştiriciler açısından microsoft ürünlerinin alternatifidir, hem de güzel bir alternatifidir ama son kullanıcı açısından pek çok problemle karşı karşıya kalınmakta hala maalesef. yani öyle bi programın setup ına 2 tıklayıp linux a program kuran kaç kişi vardır mesela bilmiyorum. amma velakin bilgisayarın derdinden biraz daha iyi anlayabilmek için yaşanması gereken bir tecrübedir linux.
sanılanın aksine işletim sistemi değil, bir işletim sistmi çekirdeğidir. yani tüm linux platformlarını kullanan işletim sistemlerinin temeli linux çekirdeğine sahiptir. bu çekirdek varolagelmiş en hızlı ve en güvenli çekirdek olma özelliğini yıllardır elinde barındırmaktadır. ama ne yazıkki bedava olarak dağıtılan bu çekirdekten yapılmış yüzlerce işletim sistemi windowsa ciddi bir alternatif oluşturamamıştır. bir türlü masaüstü kullanıcılarının seviyesine inememiş ve profesyonellere hitap etmiştir.
linuxta temel olarak windows ta yapabileceğiniz herşeyi yapabilmeniz mümkündür. müzik dinleyebilir, oyun oynayabilir, msn kullanabilir ya da firefox ile web de gezinebilirsiniz. open office ile word excel gibi temel ofis yazılımlarını kullanabilirsiniz. isterseniz linux deposundan zahmetsizce 20.000 den fazla alternatif arasından program yükleyebilirsiniz. ya da terminal programını kullanarak işletim sisteminize kod bilginizle hükmedebilir, herşeyi yaptırablirsiniz. linux ta yapabileceklerinizin sınırı yoktur ama standart bir kullanıcı linuxu ilk gördüğünde korkar. çünkü dediğim gibi standar birşey yoktur linuxta. yeni şeyler öğrenmek te insanlara zor gelmektedir.
yine de linux ile webden 4-5 kat hızlı download yapabilirsiniz. linuxun yüklenmesi kısadır. hiçbir şekilde antivirüs yüklemenize gerek yoktur. virüs, spam, trojan gibi şeylerin bulaşma ihtimali yok denecek kadar azdır. açık kaynak kodlu olduğu için tüm dünya emrinize amadedir. eğer ki programcılık biliyorsanız ve bir programda istediğiniz bir özellik yoksa açıp kodları kendiniz derleyebilirsiniz. ya da varolan sitelere istek göndererek bilen birilerinin sizin için yapmalarını isteyebilirsiniz. bunun dışında linux ile yazılan tüm işletim sistemlerinin bedava olması ve internetten indirilebilmesi de en büyük avantajı olsa gerek.
ne linux ile internetten 4-5 kat hızlı dosya indirebilirsiniz, ne de tüm işletim sistemleri bedavadır. tüm programlar da bedava değildir. windows'ta yapabildiğiniz her şeyi de yapamazsınız. aşırı stabil de değildir. dünya üzerindeki kullanıcı sayısı da çok çok azdır.
ama linux özgürlüktür.
ücretli ya da ücretsiz dağıtılan linux dağıtımları açık kaynaklıdır. bu da isterseniz kodlarını kurcalayabileceğiniz manasına geliyor. pek bir özelliği olmayan standart bir kullanıcı için önemsiz bir özellik gibi görünebilir bu. ancak öyle değil. o az sayıdaki linux kullanıcıları öyle bir birlik oluşturmuş ki, dibinizin düşmemesi elde değil. her yeni kernelda o komunitedekiler kodları inceliyor, açıkları yakalıyor, sorunları gideriyor. bu sayede işletim sisteminin açığı falan kalmıyor. (ortaya çıkan neredeyse her açık bir iki gün içerisinde düzeltiliyor) son kullanıcıya da windows'tan kat kat güvenli bir işletim sistemini kullanmak düşüyor.
yine söylendiği gibi son kullanıcı çok da zorluk çekmez kullanırken. kurulum bile (bir çok dağıtım için) gayet basittir. bilgisayarıma ubuntu adlı işletim sistemi kurulurken bir yandan internete girip forumlara yazı yazabiliyor, diğer yandan müzik dinleyebiliyorum. istesem film falan da izlerim ama zaten kurulum yarım saate bitiyor.
kullanımı ise gayet basit. evimi paylaştığım daha önce windows dışı işletim sistemi kullanmamış arkadaşlarım bilgisayarımdan facebook'ta birilerinin resimlerinin altına yazı yazıyorlar, msn'de rahat rahat konuşuyorlar. onlara kullanım hakkında bir şey söylemeden yapabiliyorlardı bunu hem de. elbette terminal penceresini gören arkadaşlarım şaşırsa da biraz grafik arabirimi onlara hiç bir zorluk çıkarmıyor.
grafik arabirimi demişken, compiz fusion'ı video sitelerinde aratmaya davet ediyorum sizi. windows'un aşırıp aero adıyla sunduğu "eyecandy" nasıl olurmuş, görün, eğlenin. sonra bir de o olayların nasıl sistemlerde gerçekleştirildiğini görün, şaşırın. küp şeklinde bir masaüstü görmek ağzınızın suyunu akıttı, değil mi?
bir sorunuz mu var? girin forumlara, sorun sorunuzu. her dağıtımın kendi forumları, chat kanalları var ama her biri başka dağıtım için de elinden gelen yardımı yapıyor.
linux denemek isteyenlere tübitak tarafından desteklenen pardus'u ya da dünyada en çok kullanılan dağıtım ubuntu'yu öneririm. her ikisi de gayet kaliteli.
açık kaynak işletim sistemleri.ubuntu kullanmışımdır ki harikadır, adamlar evinize kadar yollarlar cd sini posta ücretini dahi ödeyerek ve üstüne inatla paylaşın yazarlar.
yükleniyor...
