yumurtalıkvarisi de denilmektedir ve bir erkek hastalığıdır.
genelde %85 sol yumurtalık üzerinde görülür (sol yumurtalık daha aşağıda durduğu için). yumurtalığın toplar damarlarından birinin kalınlaşarak o bölgeye çok fazla sıcaklık vermesi sonucu spermlerin bir kısmının ölmesidir, kısırlık sebebidir. genelde çok ileri bir safhaya varana kadar farkedilemez. erken teşhis önemlidir. kolay bir ameliyatı vardır ve yaklaşık olarak 45 dakika sürer. kasıktan açılan küçük bir yarıktan toplar damar iptal edilir. ameliyattan yaklaşık 1,5~2 sene sonra hasta normal sperm sayısına ulaşır.
erkeklerin akıl almayacak kadar çok bir kısmında olduğu bilinmektedir. fakat genelde çok geç farkedilir. her 3 kişiden 1 inde varikosel olma tehlikesi vardır.